السيد موسى الشبيري الزنجاني
2439
كتاب النكاح ( فارسى )
در آيه شريفه ( رَبائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ ) وصف « اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ » ذكر شده كه به حسب قاعده اوّلى مىبايست مفهوم و لو به نحو سالبه جزئيه نداشته باشد ، ولى گفتيم كه مسأله از جهت فتوى تقريبا مسلّم است كه اين قيد به هيچ نحو احترازى نيست و حكم را تضييق نمىكند . در پاسخ اين اشكال معمولا مىگويند كه اين قيد ، قيد غالبى است و مفهوم ندارد چون غالبا ربيبه در دامان شوهر زن مىباشد . ما در بحثهاى گذشته اشاره كردهايم كه مجرد غالبى بودن كافى نيست كه قيدى كه هيچ دخالتى در حكم ثبوتى ندارد ذكر شود ، بلكه مشكل لغويت كه منشأ مفهوم دار بودن فى الجمله قيود مىباشد در قيود غالبى هم وجود دارد ، ولى گاه نكاتى در كار است كه ذكر قيد را فايده دار مىكند و اين نكات در قيود غالبى صحيح مىباشد . يكى از نكات ، رفع ابهام از موصوف مىباشد ، گاه حكمى بر روى طلبه برده مىشود چون كه كلمه طلبه محتمل است به معناى مطلق طالبان علم به كار رود براى دفع اين ابهام گفته مىشود كه حكم در طلبههايى كه عمامه بر سر دارند ثابت مىباشد با اين كه عمامه بر سر داشتن هيچ دخالتى در حكم ثبوتى ندارد و تنها مىرساند كه موضوع حكم طلّاب علوم دينى است نه هر طالب علمى . يكى از نكات اشاره به نحوهء عملى كردن حكم مىباشد ، مثلا اين جمله معروف : ادخل السوق و اشتر اللحم ( و به تعبير امروزى : برو از قصابى گوشت بخر ) با اين كه دخول سوق هيچ دخالتى در حكم نداشته ولى راه ساده و عملى تهيه گوشت مناسب در آن زمانها وارد شدن در بازار بوده است براى نشان دادن راه متعارف حكم ، اين قيد ذكر مىشود . خلاصه ، مجرد غلبه براى ذكر قيد كافى نيست ، بلكه بايد نكتهاى ديگر در كار باشد . 2 ) نكته قيد « فِي حُجُورِكُمْ » در آيه شريفه :